(niks) verschuldigd

“Survivor’s guilt is het schuldgevoel dat ik heb omdat ik hier veilig in Amsterdam zit terwijl mensen met dezelfde geboortegrond lijden onder een vreselijk regime. Dat gevoel gaat nooit helemaal weg, dat zie ik ook bij andere mensen die gevlucht zijn, en dan bedoel ik niet alleen uit Iran. Zeker als je als kind emigreert, is het lastig, omdat je dan niet eens de actieve keuze hebt gemaakt. Je hebt stomweg geluk dat juist jouw ouders gevlucht zijn en jij nu veilig bent.” vertelt schrijver Mina Etemad aan De Morgen.

In haar boek De zangvogel staat dat schuldgevoel centraal. Het uit zich op verschillende manieren: niet alleen tegenover mensen in het land van herkomst, maar ook binnen een familie en diens verwachtingen. Leef ik het leven dat zij voor mij voor ogen hadden?

Ze neemt plaats naast Ish Aït Hamou. In oktober verscheen zijn nieuwe boek Wachten op Noah: het verhaal speelt zich af op een strand in Casablanca. Een vrouw zit op een witte plastic stoel te wachten tot de zee haar verdronken zoontje teruggeeft. Die ene dag wordt verteld door zeven personages. Elk van hen was die dag met Noah op het strand. Het is een teder maar tegelijk hartverscheurend verhaal over hoe mensen, te midden van een tragedie, mensen zijn gebleven.

"Alleen onder mijn oogleden bestond hij nog, tussen leven en dood, in een ogenblik van hoop. Ik dacht aan wat ik allemaal beter had kunnen doen.", Wachten op Noah, Ish Aït Hamou

Tijdens het Festival van de Gelijkheid gaat Raf Njotea met hen in gesprek over gevoelens van verantwoordelijkheid en schuld binnen een oneerlijke wereld